Op 16 september 2026 is de zesde editie van ISO 9001 verschenen. NEN bevestigt de publicatie en certificerende instellingen gaan uit van een overgangsperiode van drie jaar. In gewone taal: je huidige certificaat blijft gewoon geldig en je hebt tot ongeveer september 2029 om over te stappen. Geen paniek dus. Wel iets om dit jaar op de agenda te zetten, want de praktische deadline ligt eerder dan je denkt.
Drie datums die je niet door elkaar moet halen
Hier gaat het in gesprekken bijna altijd mis. Er zijn drie verschillende datums in het spel en alleen de laatste gaat echt over jou.
| Datum | Wat het is | Wat het voor jou betekent |
|---|---|---|
| 16 september 2026 | Publicatiedatum van de norm | De tekst bestaat. Verder verandert er vandaag niets aan je certificaat. |
| Circa september 2029 | Einde van de overgangsperiode | Uiterste moment waarop je systeem aan de 2026-editie voldoet. |
| Jouw eigen vervaldatum | Geldigheid van jóuw certificaat | Dit is de datum die je planning bepaalt. Staat op je certificaat. |
Je kunt je nog niet laten certificeren tegen de 2026-editie
Dit wordt vaak vergeten. Certificerende instellingen moeten zelf eerst geaccrediteerd worden voor de nieuwe norm, en dat traject duurt ongeveer een jaar. Reken erop dat de eerste 2026-certificaten ergens in de loop van 2027 worden afgegeven.
Praktisch gevolg: bel je certificerende instelling en vraag wanneer zij overgaan en bij welke audit zij jou tegen de nieuwe editie gaan toetsen. Dat antwoord bepaalt je planning veel directer dan de einddatum in 2029. Zit je overgang samen met een hercertificering, dan is dat meestal het natuurlijke moment.
Wat er per hoofdstuk verandert
De 2026-editie is een herziening, geen herschrijving. De structuur van hoofdstuk 4 tot en met 10 blijft staan, de eisen worden scherper op punten waar auditors de afgelopen jaren veel discussie hadden.
| Hoofdstuk | Wat verschuift |
|---|---|
| 4. Context | Klimaatverandering hoort expliciet bij je contextanalyse en bij de verwachtingen van belanghebbenden. |
| 5. Leiderschap | Kwaliteitscultuur en ethisch handelen worden benoemd als directieverantwoordelijkheid, met een steviger koppeling aan je strategie. |
| 6. Planning | Risico’s en kansen worden uit elkaar getrokken in plaats van in één adem genoemd. Veranderingsbeheer wordt een expliciete eis. |
| 7. Ondersteuning | Werkomgeving verbreedt naar psychische en sociale factoren. Kennisbeheer omvat ook onuitgesproken kennis en technologie. |
| 8. Uitvoering | Communicatie met klanten omvat wat je doet bij verstoringen. Activiteiten na levering worden uitgebreid naar onderhoud, hergebruik en afvoer. |
| 9. Evaluatie | Klanttevredenheid mag uit bredere signalen komen, niet alleen uit een enquête. Directiebeoordeling kijkt ook vooruit. |
| 10. Verbetering | Naast continu verbeteren komen ook sprongsgewijze vernieuwing, reorganisatie en digitalisering in beeld. |
Daarbovenop loopt één rode draad door de hele norm: aantoonbaar resultaat weegt zwaarder dan aantoonbare documentatie. Digitalisering, betrouwbaarheid van data en het beheersen van AI-gebruik krijgen eigen aandacht.
Deze samenvatting is gebaseerd op NEN en op publicaties van certificerende instellingen. De bindende tekst staat in de norm zelf. Koop of leen die voordat je onomkeerbare keuzes maakt over je systeem.
Wat níet nieuw is: klimaatverandering
Je leest nu overal dat klimaatverandering nieuw is in ISO 9001. Dat klopt niet. Sinds Amendment 1 van februari 2024 staat al in clausule 4.1 van ISO 9001:2015 dat je moet bepalen óf klimaatverandering een relevant onderwerp is voor jouw organisatie. Diezelfde aanvulling kwam destijds in ruim dertig managementsysteemnormen tegelijk, waaronder ISO 27001.
Nieuw is dat het nu in de hoofdtekst is verweven in plaats van als losse aanvulling achteraan. Heb je die afweging in 2024 al vastgelegd, ook als je conclusie was dat het voor jou niet relevant is, dan staat dit punt grotendeels al. Heb je hem overgeslagen, dan is dit je moment.
Heb je al ISO 27001? Dan heb je een voorsprong
De richting waarin ISO 9001 beweegt, is precies de richting waarin ISO 27001 al staat. Risico’s en kansen apart beoordelen, wijzigingen beheerst doorvoeren, competenties vastleggen, leveranciers structureel volgen: als je een werkend ISMS hebt, doe je dat allemaal al.
Beide normen delen bovendien dezelfde opbouw van hoofdstuk 4 tot en met 10. Contextanalyse, directiebeoordeling, interne audit en documentbeheer kun je één keer inrichten en voor allebei gebruiken. Dat scheelt in de praktijk het meeste werk, en het is precies waar een gedeeld managementsysteem voor bedoeld is.
Let wel op de valkuil: dezelfde werkwijze is niet hetzelfde bewijs. Kwaliteitsmanagement en informatiebeveiliging hebben andere doelen en een andere scope. Een ISMS is een goed vertrekpunt, geen bewijs dat je aan de kwaliteitseisen voldoet.
Wat je de komende maanden doet
- Bel je certificerende instelling. Vraag wanneer zij overgaan en bij welke audit zij jou tegen de 2026-editie toetsen.
- Schaf de norm aan. Werk niet verder op samenvattingen, ook niet op deze.
- Doe een gap-analyse. Loop per gewijzigde eis na welk proces geraakt wordt, welk bewijs je al hebt en wat er nog moet gebeuren.
- Kijk eerst naar cultuur en verandering. Dat zijn de twee onderwerpen waar de meeste organisaties nu niets liggen hebben.
- Controleer waar “ISO 9001:2015” letterlijk in staat. Beleid, handboek, auditprogramma, contracten, offertes en je website.
- Leg je keuzes vast. Ook de conclusie dat iets niet van toepassing is, is een keuze die je moet kunnen laten zien.
Hulp nodig bij de overgang?
Wij begeleiden MKB-organisaties bij ISO 9001-certificering en richten het managementsysteem zo in dat je normwijzigingen zoals deze zonder paniek opvangt. Benieuwd hoe je ervoor staat? Begin met de gratis scan of bekijk onze werkwijze.
